Η Κομούνα της Οαχάκα
Εδώ και πάνω από τρεις μήνες, τα φαντάσματα της Λουίζ Μισέλ και του Ελιζέ Ρεκλί περιπλανιόνται το βράδυ στα έρημα σοκάκια μιας αρχαίας πόλης στο μεξικανικό νότο - το σκοτάδι φωτισμένο από το αμυδρό φως των λαμπών στο δρόμο κι απ’ τη φωτιά των εκατοντάδων οδοφραγμάτων, ζεσταίνει τις νύχτες της Οαχάκα.
Τα πιο συντηρητικά στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθυσμός της πόλης της Οαχάκα έχει υψώσει τουλάχιστον 500 οδοφράγματα, άλλοι πιο τρελαμένοι μιλάνε και για 1.500 οδοφράγματα που σηκώθηκαν σε μια μόνο νύχτα.
Η κομούνα της Οαχάκα γεννήθηκε με αφορμή ότι ο κυβερνήτης Ουλίσες Ρουίς, ένας δεσποτικός τύπος που ανήκει στην πιο βίαια πτέρυγα του PRI, διέταξε στις 14 του Ιούνη τη βίαιη εκκένωση μία ειρηνικής συγκέντρωσης διαμαρτυρίας που πραγματοποιούσαν οι απεργοί καθηγητές. Κατά την επέμβαση της αστυνομίας, που πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό κέντρο της πόλης, όχι μόνο κακοποιήθηκαν συνδικαλιστές, αλλά και μετά από διαταγή του κυβερνήτη και αφού είχαν απομακρυνθεί οι αστυνομικοί σα βρεγμένες γάτες, χρησιμοποιήθηκε ένα ελικόπτερο ειδικό για την εκτόξευση βομβών pepper spray. Η τοξικότητα του υλικού έφτασε μέχρι τους εργαζόμενους στα ξενοδοχεία και τα μαγαζιά, όπως και τους γείτονες και εκατοντάδες τουρίστες που έπρεπε να μετατοπιστούν βίαια από το πεδίο της μάχης. Οι συνδικαλιστές επανακατέλαβαν το κέντρο και με την ενέργειά τους αυτή ξύπνησαν τις συνειδήσεις του κόσμου.
Σχεδόν αμέσως δημιουργήθηκε μία λαϊκή συνέλευση από 360 οργανώσεις κάθε τύπου, από ιθαγενείς, μέχρι γυναίκες, οικολόγους, μικρέμπορους και πανεπιστημιακούς, ένα είδος βουλής του πολίτη, η οποία είναι πλέον γνωστή ως APPO (Asamblea Popular del Pueblo de Oaxaca).
Η συνέλευση αυτή έχει πραγματοποιήσει 5 μεγάλες πορείες, κινητοποιήσεις που έχουν ενώσει εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές, έχει καταλάβει πάνω από 30 δημαρχεία, έχει αποκλείσει δρόμους και έχει βάλει λουκέτο στα δημόσια γραφεία και τα δικαστήρια. Η κυβέρνηση έχει κλειστεί στο καβούκι της και συνεχίζει να ζει μόνο σε νυκτερινές επιχειρήσεις, τότε που εκατοντάδες ασφαλίτες και τραμπούκοι της αστυνομίας ξεχύνονται στους δρόμους και αρχίζουν να πυροβολούν στο ψαχνό. Μπροστά σε αυτές τις επιχειρήσεις, τα οδοφράγματα της Οαχάκα έχουν να επιδείξουν την τρομερή τους ανθεκτικότητα.
Οι γυναίκες έχουν παίξει έναν εξαιρετικό ρόλο στον αγώνα αυτό, όπως πάντοτε άλλωστε. Μία ωραία εσπέρα, χιλιάδες απ’ αυτές διαδήλωσαν μέσα στην πόλη, κραδαίνοντας τις κατσαρόλες τους στα χέρια και έφτασαν μέχρι τον επίσημο σταθμό της τηλεόρασης με το αίτημα να επιτραπεί η είσοδος σε μία επιτροπή τους που θα δημοσιοποιούσε τις ανησυχίες τους. Το προσωπικό ασφαλείας τους αρνήθηκε την είσοδο, γεγονός που προφανώς το εξέλαβαν ως προσβολή, με αποτέλεσμα να καταλάβουν το σταθμό της τηλεόρασης και να εκπέμπουν για μέρες, μέχρι που ένα αστυνομικό κομάντο αχρήστευσε τις κεραίες με πυροβολισμούς, κάτι που με τη σειρά του προκάλεσε νέα κινητοποίηση στον κόσμο, ο οποίος κατέλαβε αμέσως 13 ραδιοφωνικούς σταθμούς, στους οποίους για πρώτη φορά δόθηκε ο λόγος σε εκατοντάδες ανώνυμες γυναίκες και άνδρες.
Η καταστολή πήρε απίστευτες διαστάσεις. Πολλοί εκπρόσωποι της APPO έχουν συλληφθεί, κακοποιηθεί και παραμένουν στη φυλακή, ένας μάλιστα κρατείται σε ομοσπονδιακή φυλακή υψίστης ασφαλείας. Δύο διαδηλωτές δολοφονήθηκαν, δεκάδες άτομα έχουν υποστεί ξυλοδαρμό και δεχτεί απειλές. Η απάντηση σε όλα αυτά δόθηκε με εξαιρετικές προφυλάξεις – χωρίς αμφιβολία τα Μ.Μ.Ε. προσπαθούν με κάθε κόστος να αποκρύψουν τη μαγευτική αυτή εξέγερση στην πόλη και τονίζουν μόνο τις πιθανές συνδέσεις με τις ένοπλες ομάδες και το βανδαλισμό που αποτελούσε ο αποκλεισμός της πρόσβασης στις τράπεζες, τα μεγάλα εμπορικά κέντρα και το αεροδρόμιο.
Αλλά πώς εξηγείται αυτή η Εξέγερση; Η Οαχάκα βρίσκεται δίπλα στα κρατίδια της Τσιάπας και του Γκερέρο, ένα κρατίδιο εξαιρετικά φτωχό, το οποίο κατοικείται από πολλές κοινότητες ιθαγενών. Η Οαχάκα υπήρξε πάντοτε ένας τόπος εγκαταλελειμμένος στον έλεγχο των καθικιών του PRI που έχουν πλουτίσει συμμαχώντας με τους μεγάλους επιχειρηματίες και τις πολυεθνικές εταιρείες τύπου Iberdrola. Οι κυβερνήτες της Οαχάκα είναι διάσημοι για την ανικανότητα, τη διαφθορά και το βίαιο στυλ διακυβέρνησής τους.
Ο λαός είπε στις 14 του Ιούνη «ως εδώ – για βάστα!» Και τρεις μήνες μετά από την τόσο έντονη κινητοποίηση «και τώρα τι μας περιμένει;» Η πολιτική τάξη της χώρας και οι βιομήχανοι πιέζουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να επιλέξει μία κατασταλτική λύση, ο Ουλίσες Ρουίς ζητάει ουρλιάζοντας την αποστολή της ομοσπονδιακής αστυνομίας πρόληψης, τη διάλυση των συγκεντρώσεων και των οδοφραγμάτων και τη φυλάκιση όσων αντιστέκονται.
Από την άλλη πλευρά οι διαπραγματεύσεις είναι πρακτικά στο σημείο μηδέν, αφού η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα κόμματα PRI με το δεξιό PAN στη σύγκλητο αρνούνται να εξαφανίσουν εξουσίες, να απομακρύνουν δηλαδή το μαλάκα, κυβερνήτη της Οαχάκα. Για το λόγο αυτό πιο πιθανό σενάριο είναι αυτό της κατασταλτικής λύσης, σαν κι αυτή που συνέβη πριν από 30 χρόνια, όταν ο λαός της Οαχάκα πέτυχε να διώξει το σατράπη Σαράτε Ακίνο. Όμως τότε κατέλαβε ο στρατός την πόλη και διόρισε έναν στρατιωτικό διοικητή – οι πολιτικοί αντίπαλοι φυλακίστηκαν, δολοφονήθηκαν ή εξορίστηκαν και μόνο ένα μέρος του πληθυσμού ακολούθησε στη συνέχεια την ένοπλη οδό.
Η APPO είναι γνώστης αυτής της ιστορίας και για το λόγο αυτό έχει αποφύγει τη βία. Χωρίς αμφιβολία ξέρουμε καλά ότι στο στυλ και τον απεγνωσμένο τρόπο σκέψης του Ουλίσες Ρουίς ταιριάζει να προβοκάρει με τη χρήση βίας, στέλνοντας ασφαλίτες να διεισδύσουν και τραμπούκους, προκειμένου να προκαλέσει desmanes και συγκρούσεις και μ’ αυτόν τον τρόπο να δικαιολογήσει τη βία και την είσοδο της ομοσπονδιακής αστυνομίας πρόληψης. Το σχέδιο του Ουλίσες Ρουίς είναι να παραμείνει στην εξουσία, υποστηριζόμενος από τις δυνάμεις της αστυνομίας και του στρατού. Σήμερα από νωρίς, χιλιάδες κατοίκων της Οαχάκα συνεχίζουν το δρόμο τους σε ένα στενό δρόμο με κατεύθυνση την πόλη του Μεξικού, εδώ και μια βδομάδα έχουν διανύσει ήδη γύρω στα 260 χιλιόμετρα. Ίσως και να είναι η τελευταία προσπάθειά τους να αποφύγουν την καταστολή και να ξυπνήσουν τις συνειδήσεις των μεξικανών. Η φωνή τους έχει ήδη αρχίσει να αντηχεί, δεδομένου ότι και σε άλλα κρατίδια έχουν αρχίσει να σχηματίζονται Λαϊκές Συνελεύσεις.
Μπροστά σε αυτό το σενάριο, η έντονη εξέγερση των πολιτών της Οαχάκα ζητά την ενεργή αλληλεγγύη των πολιτών όλου του κόσμου. Από την Οαχάκα σας απευθύνουμε αυτό το κάλεσμα, όσο είναι καιρός να θέσουμε ένα τέλος σε αυτό το λουτρό αίματος. Όσο είναι καιρός να βρούμε μία δημοκρατική λύση σε αυτή τη σύγκρουση.
Όσο θα διαρκούν αυτά, τα φαντάσματα των Κομουνάρων του Παρισιού θα συνεχίσουν σ’ αυτή τη νύχτα της Οαχάκα να συνοδεύουν τις εξεγερμένες και τους εξεγερμένους της Οαχάκα, πίνοντας κι ένα μεσκάλ στην υγειά τους. Για να ζεσταθούν από το κρύο.
Στην υγειά μας!
Από την εξεγερμένη Οαχάκα.
